Kennissessie MPvE: samen sturen op duurzame mobiliteit in gebiedsontwikkeling

Praktisch instrument voor toekomstbestendige gebiedsontwikkeling
Slimme samenwerking in de regio
Ervaringen van gemeenten uit de praktijk

Publicatie: 26 januari 2026

Een wijk die uitnodigt om te fietsen, een parkeernorm die past bij de mobiliteit van de toekomst, en een deelauto die echt wordt gebruikt – omdat er vanaf het begin over is nagedacht. Steeds meer gemeenten gebruiken daarvoor het Mobiliteitsprogramma van Eisen (MPvE): een praktisch instrument om al vroeg in gebiedsontwikkelingen afspraken te maken over mobiliteit. Tijdens een kennissessie in Houten bracht Goedopweg beleidsmedewerkers, projectleiders en mobiliteitsexperts uit het hele land samen om ervaringen uit te wisselen en inspiratie op te doen.

Grip op mobiliteit vanaf de tekentafel

Hoe zorg je dat mobiliteit niet pas aan het eind wordt geregeld, maar vanaf het begin wordt meegenomen? Het MPvE helpt gemeenten om daar vroeg het gesprek over te voeren. Niet met een dik rapport, maar met duidelijke afspraken over wat je in een gebied wilt bereiken. Van parkeren en deelmobiliteit tot fiets, ov en bereikbaarheid. Goedopweg vervult hierbij een verbindende rol door de juiste partijen samen te brengen en kennis van de nieuwste ontwikkelingen in duurzame mobiliteit mee te nemen.

Van verkennen naar doen

De kennissessie in Houten bouwde voort op de eerste bijeenkomst eind 2024 in Woerden. Waar toen de nadruk lag op verkennen en ontdekken, draaide het in Houten om praktijkervaringen en evaluatie. In 2025 ondersteunde Goedopweg meerdere gemeenten bij MPvE’s, onder andere in Houten en Zeist/Utrechtse Heuvelrug. De rode draad: een MPvE geeft vroegtijdig grip. Niet achteraf bijsturen, maar vooraf richting geven aan mobiliteit en bereikbaarheid, met de juiste collega's aan tafel.

Je wil voorkomen dat na afronding van het traject, het MPvE weer alleen van de mobiliteitscollega wordt. Door vaststelling door college en raad borg je dat het iets van de hele organisatie blijft.

Nienke Boneschansker, U10

Praktijkvoorbeelden: dit leerden gemeenten

Het hart van de kennissessie zat in de praktijkvoorbeelden. Gemeenten lieten zien hoe zij het MPvE inzetten in verschillende fases van gebiedsontwikkeling en welke lessen dat oplevert.

Driebergen-Zeist: lessen uit een vroege fase

In het stationsgebied Driebergen-Zeist werd het MPvE al heel vroeg ingezet. Dat zorgde voor goede gesprekken en brede betrokkenheid, maar maakte het ook lastig om al concrete keuzes te maken. De belangrijkste lessen van gemeenten Zeist en Utrechtse Heuvelrug:

Begin vroeg, zodat mobiliteit echt invloed heeft op het stedenbouwkundig plan.
Betrek meerdere disciplines vanaf de start, niet alleen mobiliteit.
Accepteer dat je in een vroege fase nog niet alles kunt vastleggen.
Gebruik het MPvE om richting te geven: het is geen wondermiddel, maar voorkomt ondoordachte keuzes.

Houten: parkeren als startpunt

Gemeente Houten liet zien hoe het MPvE helpt om ambities concreet te maken in twee ontwikkelgebieden. Als fiets- en 10-minutenstad wil Houten vooruit, terwijl autobezit en -gebruik hoog blijven. In het MPvE stond parkeren centraal. Dat leverde deze inzichten op:

Werk met actuele data voor parkeernormen.
Kies voor maatwerk per gebied.
Stap voor stap sturen werkt beter dan alles in één keer.
Parkeren is een logisch startpunt voor toekomstbestendige mobiliteit.

Het MPvE is een mooi voorbeeld van hoe je regionale samenwerking goed opzet. Als gemeente heb je niet altijd de mensen, de middelen en de knowhow in huis. Juist daarvoor biedt zo’n samenwerking veel meerwaarde.

Nick Vrijbloed, Beleidsadviseur Mobiliteit en Bereikbaarheid gemeente Houten

Zo neem je bewoners mee

Een duurzame wijk werkt pas echt als bewoners ook daadwerkelijk andere keuzes gaan maken. Sophie Boot liet zien wat de bewonersbenadering van Goedopweg daarbij kan betekenen:

De samenhangende aanpak helpt bewoners in een bepaald gebied anders of duurzamer te reizen, juist op momenten waarop er iets verandert, zoals bij verhuizing of bij werkzaamheden in de woonomgeving.

Sophie Boot, Programmamanager Bewonersbenadering

Dat gebeurt met een mix van gerichte communicatie, probeeraanbod en zichtbare acties in de wijk. Bij de herinrichting van de Westelijke Stadsboulevard ging dat bijvoorbeeld via lokale campagnes, probeeracties met e-bikes en deelmobiliteithubs. Deze aanpak leidde tot structurele veranderingen in mobiliteitsgedrag. Bewoners zagen niet alleen wat niet meer kan, maar juist ook wat wél mogelijk is.

Deelmobiliteit: samen organiseren

Hoe zorg je dat deelmobiliteit in nieuwe wijken ook echt werkt? Volgens Edvard Hendriksen (Nine Square) en Menno Bloem (Goedopweg) vraagt dit om een actieve rol van gemeenten en samenwerking in de regio. Dat betekent: regie pakken, de besparing van minder parkeerplaatsen slim inzetten en deelmobiliteit gezamenlijk organiseren.

Dat gezamenlijk organiseren werkt al in de praktijk. In de regio Utrecht, Amersfoort en Gooi en Vechtstreken hebben 18 gemeenten met hulp van Goedopweg samen succesvol deelvervoer ingekocht. Met een nieuwe regionale verkenning van Goedopweg onderzoeken Edvard en Menno hoe die gezamenlijke aanpak ook kan werken binnen gebiedsontwikkeling. Zo kom je als regio verder: samen bereik je meer en toekomstbestendiger dan wanneer één projectontwikkelaar dit alleen regelt.

Leren van ervaringen

In een volle raadzaal werd volop gedeeld en geleerd. Scherpe vragen en goede gesprekken leverden nieuwe inzichten op in wat het MPvE in de praktijk oplevert en waar kansen liggen om verder te komen. Met die energie werkt Goedopweg samen met gemeenten verder aan toekomstbestendige wijken.